و ذا النون اذ ذهب مغاضباً فظن ان لن نقدر عليه فنادي في الظلمات ان لا اله الا انت سبحانک اني کنت من الظالمين فاستجبنا له و نجيناه من الغم و کذلک ننجي المؤمنين

پنجشنبه، دی ۰۱، ۱۳۸۴

تمدن اسلامی؛ آغاز یک پروژه

چند روزي بود که فکر مي کردم عنوان کاري رو که مي خوام شروع کنم چي بذارم. خوشبختانه بالاخره تونستم عنواني که تا حدود زيادي به کارم مياد رو پيدا کنم. طي يک پروژه ميان مدت مطالعاتي اينترنتي در "بازگشت به آينده" اگه خدا بخواد درباره تمدن اسلامي خواهم نوشت. براي کاري که فعلاً در نظر دارم حداقل به تمامي فصل زمستون _که امروز اولين روزشه_ نياز خواهم داشت. و متنهايي که از اين بابت در وبلاگ منتشر خواهم کرد همگي مطلقاً ترجمه هايي خواهند بود که از طريق موتورهاي جستجو _يا شايد بعداً دوستاني که در اين زمينه راهنماييم خواهند کرد_ در شبکه خواهم يافت. قراره از طريق متنهاي انگليسي در دسترس، نگاهي به تمدن اسلامي در اقاليم و بازه هاي زماني مختلف بيندازيم
يادداشتها روند معنايي منسجمي دنبال نخواهند کرد. به دوعلت: يکي اين که وقت و انگيزه و توانايي زيادي براي کار مرتب، يکدست و فشرده تاريخي فرهنگي فلسفي در چنين حجم و وسعت انبوهي ندارم. ثانياً حتي الامکان در رويکرد به موضوع از بار سوگيريهاي عقيدتي شخصيم کم بشه. به عبارتي بازگشت به آينده رو به دست جريان دستکاري نشده مقالات انتخاب شده خواهم سپرد و خودم هر چه کمتر روند معنايي از پيش انديشيده شده اي به نوشته ها تحميل خواهم کرد.مهمه که تأکيد کنم آنچنان که انتظار هم مي ره همچنان مقالات رو براساس علاقه خودم انتخاب خواهم کرد. از اين بابت تا حدود زيادي دنبال تنوع و جذابيتهاي مختلف ديگه خواهم رفت. احتمال مي دم با پيشرفت کار يه مقدار جنبه تحليلي کار بيشتر بشه و به ترجمه و نقل مطلب اکتفا نکنم ولي فعلاً در اين مورد طرحي ندارم
آدرس متنهاي اصلي رو ذکر خواهم کرد تا در صورت تمايل به اونها رجوع بشه. از تصحيح ترجمه ها هم استقبال خواهم کرد.در ميان مقالات مستقيماً مرتبط با اين پروژه شايد گاه و بيگاه مقالات پراکنده نامرتبط هم در وبلاگ منتشر کنم.همچنان منتظر کامنتهاي دوستان خواهم بود

پنجشنبه، آذر ۲۴، ۱۳۸۴

آشیانه عقاب؛ دژی نفود ناپذیر

در آن سوي بيابانهاي سوزان و در اعماق تپه هاي رنگارنگ، قهوه اي خاکستري زرد بنفش قرمز و نارنجي، بر فراز يک دره خشک آبي رنگ، جمع مسافران جلگه اي سرسبز يافتند. قلعه اي نظامي به سبک مسلمانان(الف)، که يک باغ مخفي را در بر گرفته بود
ايشان که ميهمانان مرد کهنسال کوهستان(ب)، حسن صباح بودند بر پلکاني صخره اي به قلعه وارد شدند. اينجا روز رستاخيز فرا رسيده و گذشته بود(ج)-- آنان که در داخل بودند خارج از زمانه کفر مي زيستند و ابزارشان در دور داشتن کفر، خنجر و زهر بود

در پشت کنگره ها و شکافهاي نگهباني برجهاي دژ، و در اتاقکهاي تنگ سنگيش، دانش آموختگان و فداييان در رفت و آمد بودند. در تاريکي اتاقها، نقشه هاي ستارگان، اسطرلابها، انبيقها و ظروف عجيب کيمياگري، تلي از کتابهاي گشوده در ستوني از نور آفتاب که از دريچه اي به داخل سر کشيده است به چشم مي آيند-- و يک شمشير عربي آخته

هر يک از آنان که در حلقه امامت خود درآيد، سلطان فاش گويي باژگونه خواهد شد، و فرماندهي براي ارتداد و قانون شکني. در يک تالار اصلي که با انحناي نورها و نقوش قاليچه هاي آويخته به ديوارها زينت يافته، مردم بر بالشها نشسته اند و ستونهاي کهربايي دود با رايحه حشيش و ترياک(د) در هوا تاب مي خورند

براي ايشان سلسله مراتب وجود در حفره بدون ابعادِ واقعيت خلاصه شده است-- و حلقه هاي زنجير قانون برايشان شکسته است-- آنان روزه شان را با شراب افطار مي کنند. براي آنان خارج هر چيزي نمايانگر درون آن است و چهره حقيقي اشيا در نظر ايشان مستقيماً مي درخشد. اما دروازه هاي اين باغ با وحشت افکني، آينه ها، زمزمه هاي قتل، آوارگي و افسانه ها استتار شده است

انار، توت، خرمالو، سروهاي ماليخوليايي و شهوت آلود، گلهاي سرخ شيرازي، آتشدانهاي عود حجازي و عنبر، لاله هاي درشت عثماني، فرشهاي گسترده همچون باغي که بر چمن ساخته شده است --مجموعه عمارتي با الواح خطاطي شده-- يک بيد و نهر آب با رديفي از ترتيزکها --آب نمايي بلورين با شکل هندسي چندضلعي-- محبوبگاني که به رسوايي آب بازي مي کنند، ساقيان تيره پوستي که در شاخ و برگ باغ گاه پنهان و گاه آشکار مي شوند-- آب، سرسبزي، زيبا رويان

شب هنگام حسن صباح در حالي که عمامه اي بر سر دارد و بر فراز ايواني بر بالاي باغستان ايستاده است به آسمان خيره مي شود و در خنکاي هواي بي روح بيابان در انديشه طالع بدعت غرق مي شود. درست است که در اين اسطوره برخي مريدان علاقه مند، شايد خود را از فراز باروها در اعماق تاريکي پرتاب کنند(ه) اما اين هم درست است که برخي از آنان هم خواهند آموخت چگونه همچون جادوگران پرواز کنند

الموت رمزي است که در خاطر باقي مي ماند، هر چند جام جهان نما يا حلقه جادويي است مفقود شده در تاريخ اما در شناخت و آگاهي ما حک شده و تعبيه گشته است(و). مرد کهنسال با مردان فراموش شده اش همچون روحي سرگردان در خيمه شاهان و اتاق خواب روحانيان پرواز مي کند(ز)، از همه قفلها و محافظان مي گذرد و در پشت سر رؤياهاي خوفناک، دشنه هايي(ح) که در بالشها فرو شده اند و رشوه هايي مقتدر(ط) برجاي مي گذارد

از صندوقچه عطار تبليغاتش رؤياهاي مجرمانه آنارشيسم فلسفه وجود مي تراود، و وسواس نجابت فاميليمان بيرقهاي درخشان تمرد اسماعيليان را نمايش مي دهد(ی)... ايشان همگي مدعيان تاج و تخت مصر افسانه اي اند، امتدادي پنهان از فضا و نور، در خدمت آزاديهايي که هنوز هم غيرقابل تصورند
متن بالا ترجمه اي است که از اين نوشته ساخته ام
اصطلاحي که صليبيون با آن مسلمانان يا کافران را مي خواندند saracen( الف
ب )شيخ الجبل؛ درواقع اصطلاحي است که سرداران صليبي براي رشيدالدين سنان، داعي بزرگ اسماعيليان شام وضع کرده بودند
ج )يکي از خداوندان الموت اواسط ماه رمضان در يک تجمع عمومي اعلام کرد قيامت فرا رسيده است و عيد گرفت
د )براساس تحقيقات دهه هاي اخير، انتساب حشيش به اين فرقه را بيش از آنکه ناشي از واقعيت باشد حاکي از افسانه سازيهاي اروپاييان قرون وسطا دانسته اند
ه )طي بازديدي که کونراد منفراتي پادشاه فرنگي اورشليم از مصياف داشت دو تن از نگهبانان قلعه به اشاره پيرمرد کوهستان خود را از فراز قلعه فرو انداختند
"The Thousand and One Nights is not something which has died…it is a part of our memory -
and also, now, a part of tonight"
- Borges, lecturing on The Thousand and One Nights
ز )از جايي که به حکم فقيهان حکومتي علاوه بر داعيان، فقها و مردمي که گرايشات اسماعيلي داشتند آزار مي ديدند و کشته مي شدند، فداييان علاوه بر مقامات کشوري و لشکري روحانيون شناخته شده را نيز به قتل مي رساندند
ح )يک روز صبح سلطان سنجر در کنار بالينش با خنجري مواجه شد که در سنگفرش فرو شده بود حسن صباح چنين پيغام فرستاده بود که براي فداييان زحمتي نداشت به جاي اين که خنجر را در سنگ سخت فرو کنند در سينه نرم سلطان فرو برند
ط )فداييان به راهنمايي امامان اسماعيلي در بسياري از اوقات براي تحت فشار گذاشتن يا کسب منافع سياسي اقتصادي دست به تهديد و قتل مي زدند
ی ) اسماعيليان فرقه اي شيعه مذهب بودند که در ايران تا زمان حسن بيشتر به صورت مخفي و با تبليغ داعيان ادامه حيات داده بودند. با تسخير الموت وي ايشان را به چنان قدرتي رسانيد که عليرغم حملات و محاصره هاي متعدد نظامي بخصوص در زمان ترکان سلجوقي در البرز و خراسان 160 سال ادامه حيات دادند و نقشي مؤثر ايفا کردند. در ستيهندگي و تعصب ترکان سلجوقی(دشمنان سرسخت اسماعیلیان) همين بس که جولان و پيشروي خيره کننده ايشان در آسياي صغير و برانداختن دست نشاندگان فرنگي آن سامان، اروپاي مسيحي را به آغاز جنگهاي صليبي برانگيخت. اسماعيليان شاخه خراسان و البرز پس از سقوط خوارزمشاهيان و بغداد در حمله اقوام مغول، به دست هلاکو متفرق شدند. ربع قرن بعد مماليک شام که بعداً مغولان را تار و مار کردند و هلاکو را به قتل رساندند، مصياف قلعه مرکزي اسماعيليان شام و ديگر قلاع را در آن منطقه اشغال کردند

دوشنبه، آذر ۲۱، ۱۳۸۴

نظری به یک وبلاگ؛ شدیدن

شديدن رو تو ليست لينک چند تا از وبلاگها ديده بودم
خودم هم بهش لينک داده ام

گويا از اوايل همين امسال راه افتاده باشه. بدون هيچ مقدمه خاصي و فتح بابي يک وبلاگ فارسي و ايرانيه که بيشتر درباره مسائل جنسي و کمتر درباره مواد مخدر _البته باکلاستر_ مي نويسه. بدون مقدمه وارد شدنش به اين نوع بحث از اين جهت تو ذوق مي زنه که نويسنده به خودش زحمت و دردسر صحبت درباره چگونگي ورود به اين بحث رو از فرهنگ غالب و رسمي جنسيت گريز جامعه مونو نداده؛ سوال و چالش اصلي که علي القاعده در برخورد اول به ذهن مخاطب وبلاگ مي رسه. شديدن نويسنده آداب داني داره که به نحو تحسين برانگيزي مرتب و تميز _گويا بيشتر براساس تجربيات خودش_ مي نويسه. غير از سبک نگارش، دقت و روحيه تجزيه تحليل شخصي که در وبلاگ منعکس مي شه درخشان هستند. به اين ترتيب شديدن رو مي شه مجلسي توصيف کرد که محصول همنشيني سه جزء جنسيت، دقت فکري و تجربه شخصيه که البته به سليقه و دلخواه نويسنده تدارک ديده شده

راستش از مدتي قبل جاي خالي چنين وبلاگي رو خالي احساس مي کردم. چرا طيفهاي متفکر نويسنده جوان ايراني درباره چنين موضوع جذاب و جالبي که اغلب باهاش کم و بيش مشغوليت ذهني داريم در وبلاگي اختصاصي ننوشته اند. و به خصوص در اين مورد چرا هيچ کس پيدا نشده بدون تعارفات و ملاحظات محدود کننده و نينديشيده، مستقيم و لخت اون طور که هست، بي پرده پوشي درباره حواشي و اقتضائات مسائل جنسي _بخصوص آنچنان که در جامعه ايراني درک مي شه_ بنويسه. به نظرم مي رسه مسأله سکس خودش از دست اولترين موضوعات فلسفي مي تونه باشه و بخصوص براي تحليل اوضاع و احوال جامعه غربي _ که درش موضوع سکس مشخصتره_ رويکرد مناسبيه. به همين دليل در برخورد اول شديدن رو پاسخگوي بخشي از نيازهاي خوانندگي و فکري شخصي خودم يافتم. خوشحال هستم و پيگير مطالبش خواهم بود

در همين حدي که وبلاگ و کامنتهاشو خونده ام _يکي از حسنات مضاعف وبلاگ فعال بودن نويسنده در بخش کامنتهاست_ چند نکته قابل ذکر در مورد روش کار شديدن به نظرم رسيد؛ اول اين که نويسنده شايد بيشتر به اين خاطر که خارج از کشوره و شايد هم بنا به علايق و روحيات شخصي خودش، فحواي کلامش به نظرم تا حدود زيادي در امتداد دستگاه فرهنگي مدرن غربيه. نحوه رويکردي که نويسنده در نوشتن از تجربيات و تفکرش درباره موضوع سکس داره بر بنياد انگاره هاي فرهنگي غربي مرتب شده. اين که تأکيد مي کنم غربيه، مقصودم قضاوت منفي و بدگويي نيست. بيشتر مي خوام اين نکته رو برجسته کنم که اگر چه دستگاه مدرن فکري غرب موضوع جنسيت و سکس رو به شکلي که ما امروز درک مي کنيم مطرح کرده، اما البته اين امکان وجود داره نحوه نگاهي به موضوع سکس و جنسيت داشته باشيم که برخاسته از سيستم فکري سکولار غرب نباشه. در اين مورد در ادامه خواهم نوشت. اما عجالتاً در اين بخش مقصودم اين بود که نويسنده بهتر بود اشاره مي کرد_يا لااقل طوري مي نوشت که بشه اين موضوع رو دريافت_ اون چيزي که داره درباره مسائل جنسي مي نويسه بيشتر يک رويکرد و برداشت فرهنگي غربي به موضوعه و نه يک استاندارد و نرم عمومي و فراگير و جهانشمول اجتماعي و رفتاري درباره جنسيت و سکس. به نويسنده شديدن پيشنهاد مي کنم براي اين که ارزش نوشته ها، انديشه ها و وبلاگش در دستگاه فراگير فرهنگ بشري قابل ارزيابي باشه _يا لااقل براي آدمي از فرهنگ ديگه اي مشخص شده باشه_ سر فرصت به اين موضوع بپردازه که نوع نوشته هاش آيا يک ارزش عمومي براي همه فرهنگها و آدمها داره يا اون طور که من تصور مي کنم يک سوگيري قوي فرهنگي غربي داره؟ (برام عجيب بود که نويسنده عليرغم اين که در بعضي حوزه ها کاملاً دقيقه در اين مورد به نظرم کاملاً عوامانه و بدون صراحت و روشنگري کافي هر برداشت فرهنگي غربي که داشته طوري نوشته که گويي استاندارد اصولي رفتار سالم و انديشه سالم بشري در حوزه جنسيت و سکسه!) دوم اين که شايد بيشتر به خاطر اين که نويسنده وبلاگ آدمي تجربه گراست و بيشتر براساس تجربياتش تفکراتش رو سامان داده حوزه هاي فکري جنسي که بررسي کرده به نظرم خيلي محدوده. حوزه هاي به کلي متفاوت يا کاملاً ريشه اي در اين بحث مي تونن مورد بررسي قرار بگيرند. البته سوالاتي که از اين بابت مي شه بهشون پرداخت وجه فکري و نظري برجسته تري نسبت به وجه تجربي و عمليشون خواهند داشت؛ فلسفه جنسيت، جنسيت بدون سکس، رابطه احتمالي ارزشها و سکس و خيلي سوالات بي سر و ته ديگه که فکر نمي کنم که با روش فعلي وبلاگ شديدن به اين زوديها امثال ما مخاطبان و علاقه مندان پروپا قرصش به اين واديها نزديک بشيم

به عنوان مثالي از دستگاه آلترناتيو شناختي از سکس و جنسيت اون طور که غالباً در غرب مطرح مي شه به اين عبارت پرکاربرد شديدن مي پردازم: علاقه به تن. عبارت سبک و آزاديه (چه خوب و لذتبخش) اما در فرصت مناسب براي نجات دادنش از ابتذال به نظرم مي رسه مي شه يک جزء معنايي و انساني بهش اضافه کرد. به اين ترتيب ديگه علاقه به تن به تنهايي معني نخواهد داشت بلکه نگاه ما به موضوع مورد علاقه يک نگاه فراگير و کلي به وجود انساني طرف مقابل خواهد بود. هيچ کوششي ندارم وجه جنسي و سکسي قضيه رو بپوشونم. هيچ نيازي به اين کار نمي بينم بلکه برعکس به نظرم جذابتر و انساني تره مانع از پوشوندنش بشيم اما همراه با اون به نظرم متناسبتره اجزاء وجودي يک آدم در يک برخورد متعادل و انساني مورد توجه قرار بگيره. بعيد نيست علاقه به تن يک محصول فلسفي از ماده گرايي و سکولاريسم اجتماعي باشه. به عبارت ديگه شايد عبارت "علاقه به تن" بيشتر به مذاق کساني باشه که انسان رو يک "جسد کربني" بيشتر نمي دونن. توجه به تن و بروزهاي اين پيام خودآگاهانه غرب رو مبارک مي دونم، به فال نيک مي گيرم و ازش استقبال مي کنم اما هرگز همصداي بلندگوهاي تبليغاتچي غربي درش افراط و اغراق نمي کنم. علاقه مستقيم بدني شايد يک محصول تبليغ فرهنگي باشه. و من اونو محصول عادت و اعتياد ذهني فرض مي گيرم. و علامتي از ارتجاع و پسرفت تمدني و فرهنگي بشري

شديدن به مواد هم پرداخته که براي خوندن و فکر کردن اين قسمت وبلاگ هم قابل اعتناست.اين نوشته رو با عجله و بي دقت نوشتم. دوستان حتي الامکان کاستيهاشو خودشون پر کنن
...

سه‌شنبه، آذر ۱۵، ۱۳۸۴

پیش طرحی برای یک بازی کامپیوتری ایرانی

چند وقت قبل با يک بازي کامپيوتري ايراني آشنا شدم. بازي گويا درباره يک افسر ايراني درگير در جنگ ايران و عراق بود که بايستي از کمند عراقيها خودشو نجات مي داد و در اين اثنا با يک خانم باستانشناس که روي يک منطقه باستاني ايراني کار مي کرد آشنا مي شه. در نتيجه، بخشي از ادامه بازي در ارتباط با اشيا و لوکيشنهاي باستاني و حل معماهاي مرتبط مي گذره. البته من خودم از نزديک بازي رو نديده ام و تنها همين سايت رو ديده ام. اين پيش زمينه باعث شد براي نوشتن درباره پيش طرحي براي يک بازي ايراني که قبلاً بطور پراکنده بهش فکر مي کردم بيشتر علاقه مند بشم

فکر مي کنم موضوع مواد مخدر قابليتهاي داستاني خيلي آزادتر و متنوعتري نسبت به جنگ ايران و عراق داره. سر و کله زدن با موضوع جنگ هم براي سازنده بازي و هم شايد براي مخاطبش به لحاظ ايدئولوژيک محدوديتهايي پيش مياره ولي تقابل با قاچاق و استفاده از مواد مخدر موضوعيه که براي همه مردم به خوبي شناخته شده است و در ادبيات و سينما به وفور روش کار شده و موقعيتهاي داستاني و معنايي مختلفي مي شه درش پيدا کرد و برجسته شون کرد. درگيري فراگير مردم با مسأله اجتماعي مواد مخدر داستان بازي رو خيلي ملموستر و جالبتر مي کنه

يکي از زمينه هاي قابل توجه و منحصر به فرد ايران براي چالش مداوم نظامي و عملياتي در حوزه منطقه اي و بين المللي مسأله ترانزيت مواد مخدره. مواد مخدر به خودي خود يک مسأله بغرنج و عمده هميشگي در سطح اجتماعي در جامعه جهاني هم بوده. سرمايه گذاريهاي عمده و سودهاي قابل توجه در عرصه قاچاق مواد مخدر و تقابل مصرانه سياستهاي حاکميت ايران با اين جريان، خودش مي تونه جنبه ديگه اي از کششهاي دراماتيک داستان بازي رو بسازه. ايران موقعيت جغرافيايي منحصر به فردي سر راه ارتباطي ترانزيت مواد مخدر از افغانستان به اروپا داره که با توجه به کششها و ظرفيتهاي اجتماعي و داستاني مواد مخدر که چند مورد عمده اش رو گفتم، اين موضوع مي تونه براي بازي يا سري بازيهاي ايراني موضوع مناسب و پرظرفيتي باشه

براي بازي لوکيشنهاي متعدد و متنوعي رو مي شه تصور کرد که صحنه برخورد دو طرف درگير داستان مي شن: صحنه درگيري با يک عده از اشرار مسلح يا يک دسته از کاروان قاچاقچيان در يک منطقه صحرايي، عمليات ردگيري و درگيري يک گروه از اين اشرار در يک روستاي کويري، تعقيب و گريز و درگيري شهري در يکي از شهرهاي منطقه جنوب شرقي ايران، عمليات مراقبت و نفوذ نامحسوس و ضداطلاعات عليه يک گروه فرماندهي و هماهنگ کننده مرکزي در يکي از شهرهاي بزرگ ايران از جمله تهران. در ضمنِ موقعيتهاي درگيري که بازي رو به سمت سبک اکشن مي بره يا موقعيتهاي جمع آوري اطلاعات يا تدارکات لازم براي ادامه داستان که بازي رو به سمت سبک ماجرايي (adventure) مي بره، مي شه در موقعيتهاي متناسب با استفاده از قطعات انيميشن بين بازي (cut scenes) علاوه بر دادن اطلاعات لازم براي کامل کردن داستان بازي اطلاعات لازم براي پوشش دادن جنبه هاي اجتماعي و انساني موضوع رو هم ارائه کرد

يکي از موقعيتهاي ماجرايي بازي مي تونه به اين شکل باشه: يک از نيروهاي جوان _يا شايد ميانسال_ و داوطلب براي بررسي وضعيت و جمع آوري اطلاعات وارد يک شهر کوچک منطقه مي شه. اون مي تونه در خيابانهاي شهر رفت و آمد کنه و با مردم صحبت کنه يا سرنخهاي نيروهاي منطقه اي رو بررسي کنه. در اين حين مي شه خصوصيات مردمشناسانه و فرهنگي منطقه رو در ديالوگها_ مثلاً ساده بودن و مهمان نوازي اهالي_ و طراحي لوکيشنها _مثلاً معماري خانه ها و بازار_ و چگونگي جلو رفتن داستان گنجوند. روي قطعات انيميشن بين بازي مي شه از تمهاي موسيقي مقامي و ترانه هاي محلي استفاده کرد. براي خرق عادت يا در يک توالي حساب شده و دقيق از حوادث مي شه متناسب با پيام معنايي و انساني داستان، قهرمان داستان رو به کشتن داد! با درگير کردن مناسب اقوام محلي _مثلاً بلوچها_ مي شه يک سري از آموزه هاي فرهنگي سنتي و محلي رو البته با يک قالب مناسب و امروزي ارائه کرد. مثلاً با يک داستان و کارگرداني تصويري مناسب مي شه قاطعيت، اعتماد به نفس و بزرگواري اقوام محلي رو به عنوان لايه هاي سنتي و اصيل جامعه ايراني نشون داد

از جمله موقعيتهاي باستان شناسي شرق کشور شهر سوخته در نزديکيهاي زابله که مي شه در يک داستان موازي بهش پرداخت. مثلاً موضوع حفاران غيرمجاز و سارقان اشياي باستاني که ممکنه از طريق قاچاقچيان مواد مخدر و اشرار مسلح حمايت مي شده باشن و با هم ارتباط داشته باشند و در نتيجه اين موضوع اضافه هم مي تونه وارد داستان بازي بشه. و علاوه بر حس اخلاقي و انساني که بخاطر موضوع مواد مخدر درگير بازي شده، حس ملي گرايي مخاطب رو هم وارد بازي کرد. و به همين سياق مي شه قاچاق انسان، قاچاقچيان اقتصادي و موضوعات منطقه اي مرتبط رو وارد داستان کرد. آشنايي هر چه بيشتر سازنده بازي با شيوه هاي بيان تصويري و نمايشي و همچنين با ملاحظات مختلف مرتبط با مواد مخدر و خصوصيات فکري و فرهنگي ايرانيان بازي رو مي تونه تميزتر، موثرتر و جذابتر از کار در بياره

علاوه بر همه اينها سياست "اصولي" و انساني حاکميت ايران در تقابل مصرانه با قاچاقچيان مواد مخدر در صورتي که بازيساز به درستي اون رو در بازيش بگنجونه يک تصوير مثبت از حاکميت ايران در ذهن مخاطب بازي مي سازه. از طريق اين مجرا مي شه زمينه هاي داستاني و معنايي وسيعتري از جايگاه منطقه اي و بين المللي ايران و موضوعات مرتبط در بازي گنجوند. روي جزئيات داستاني و فکري بازي براي معرفي هر چه شفافتر و واقعگرايانه ترِ ويژگيهاي فکري و انساني بومي ايراني بيشتر از اينها مي شه کار کرد

شايد در آينده ادامه بدم

شنبه، آذر ۱۲، ۱۳۸۴

آرمان مترقی تروریسم

فکر مي کنم اگه به نحوي قضيه تروريسم و شلوغيهاي اخير فرانسه به لحاظ معنايي حداقل ارتباطي با هم داشته باشند بساط بازيهاي بچگانه آمريکا و دستگاه عقيدتي_سياسي رسمي غربي خيلي زودتر از چيزي که قبلاً مي شد تصور کرد به هم خواهد ريخت. ممکنه يک حقيقت مشترک باشه که در اقاليم مختلف و حوزه هاي اجتماعي گوناگون به اشکال مختلف ظهور مي کنه. در اقليم اجتماعي آمريکايي به صورت حرکات تروريستي شناخته شده بين المللي و در اقليم اجتماعي فرانسوي به شکل شورشهاي حاشيه شهري. به اين ترتيب بايد منتظر بود و ديد با ورود طيفهاي معترض بعدي در اقاليم و اقوام ديگه چه اشکال ديگه اي به اين شکل از مبارزه و رويارويي اضافه خواهد شد. همونطور که قبلاً نوشتم ( این و این) واي به حال بعضيا اگه واقعاً حرف حقي پشت اين گونه تحرکات باشه ولي در عوض با اقدامات مقابله اي و طرد کننده باهاش برخورد بشه. حداقل شايد به همون بعضيا اثبات بشه در تحولات اجتماعي اختلاف معني داري بين حق و ناحق وجود داره و همه چيز ساخته تخيل و توهم بشري نيست. ممکنه دير يا زود غرور غربي خدشه دار بشه و متفکران غربي بعد از مدتها براي اولين بار بطور ثانويه و براي واکنش نشون دادن به پديده اي که به ابتکار عرب وحشي و سياه بي فرهنگ رقم مي خوره ناچار بشن در مقياسهاي بزرگ اجتماعي به تجزيه تحليل و کنترل سيستماتيک اجتماعي و آينده يابي حوادث اخير دست بزنن

اينجا هم داستان مثل برخورد عمومي دستگاههاي اجتماعي با معضلات اجتماعيه. برخورد دستگاههاي اجتماعي اغلب با معضلات اجتماعي ابتدائاً به شکل انکار و قهرآميزه. و تنها بعد از شيوع و بروز مشخص پديده و گذشتن از مرز بحران، دستگاههاي مختلف به تکاپو ميفتن و بطور پراکنده و ناموثر واکنش نشون مي دن و در مرحله بعد خواهد بود که رويکردي منطقي و متعادل و همه جانبه به معضل در پيش گرفته مي شه. حالا تو معادله بالا به جاي معضل اجتماعي تروريسم رو بذاريد و واکنشهاي دستگاههاي اجتماعي غربي رو بازخواني و ارزيابي کنيد. فکر مي کنم به اين ترتيب تا حدود زيادي جايي که نئومحافظه کاران آمريکا و سارکوزي و دوستاشون واستاده اند مشخص مي شه. به اميد روزي که دستگاههاي اجتماعي غربي از اين مرحله ابتدايي و نابالغ به مراحل متکامل بعدي تغيير فاز بدن و قادر بشن رويکردي منطقي، متعادل و همه جانبه به موضوع داشته باشند. به اين ترتيب کم کم زمانش خواهد رسيد تا جامعه بشري پتانسيلهاي فرهنگي و مدني فراموش شده اش رو بشناسه و اقوام و جوامع فراموش شده، در عرصه تأييد شده و مورد توجه تمدني فعال بشن و به شکوفايي برسند. وقتشه تا اين برداشت فکري و فرهنگي که تمدن و زندگي ايده آل در غرب و غربي خلاصه مي شه متعادل و ديگرگون بشه. و بعضيا به سادگي براي تبرئه خودشون در تحليل اين گونه اتفاقات براي نشون دادن اين که چقدر افق نگاهشون کوتاهه چيزايي ننويسند که در اونها اقوام شرقي و مسلمان به کينه توزي متهم بشن. ولي گويا فعلاً لااقل بعضي از ما شرقيها مجبوريم با ابزارهايي دنيا رو تجربه و مزمزه کنيم که ديگران اسمش رو ترور و شورش مي ذارن

در چه فضاي معنايي و در چه ترتيب منطقي ترور و تروريسم رو محکوم مي کنيم؟ براي پاسخ دادن به اين سوال به نظر مفيد خواهد بود اين فرض رو در نظر داشته باشيم که بين باور غربي و باور عمومي انساني مي شه نوعي افتراق قائل بود. اين نکته بديهي رو به خاطر بياريم که برداشتها و شناختهاي ما از موضوع ترور و تروريسم قوياً تحت تأثير انگاره ها و محصولات فکري غربيه. با توجه به اين مسأله که تروريسم لااقل در ظاهر موضوع مستقيماً و قوياً در تضاد و مخالفت با منافع و خواسته هاي غرب جهت گيري کرده مي شه به اين نتيجه نزديک شد که اشکال متداول رسانه ها و افکار عمومي غربي کمتر مي تونن اين گره معنايي رو باز کنند تا بتونن بعدش با نگاهي همه جانبه و عادلانه موضوع رو تحليل و تفسير کنند. بنابراين اين هايپوتز مي تونه همچنان مطرح باشه که دستگاه رسانه اي و فکري غرب به خصوص براي استفاده کردن هر چه ناعادلانه تر و در رويکردي هر چه کورکورانه و خوش خيالانه تر، اين مفهوم رو بنا به دلخواه و علاقه منديهاي خودش پرورده؟ در برابر اين تصور از تروريسم مي شه رويکردي متفاوت به ترور و تروريسم داشت. مي شه اين موضوع رو بررسي کرد که آيا تروريسم چه چيزي جز پاسخ به رويکردها و رفتارهاي نامتناسب و ناعادلانه غرب و سيستم حاکم جهاني مي تونه باشه؟

ملتهاي ضعيف در برابر چهره تهاجمي و غيرانساني غرب که از وراي دستگاه در هم پيچيده فکري و عملياتيش هر چه مخفيانه تر و نامحسوستر عمل مي کنه چگونه مي تونن واکنش نشان بدن وقتي مسيرهاي واکنش مسالمت آميزتر به شدت و وسواس از سوي غرب کنترل و محدود مي شه. شايد بعضي لايه هاي تحت ستم جامعه جهاني در چنين شرايطي حق داشته باشند دست به رفتارهايي بزنند که از حدود استانداردهاي غربي عدول کنه. حتي اگر بر اين باور باشيم که تروريسم _آنچنان که واقعاً هست و نه آنچنان که علاقه مندند نمايانده بشه_ مغاير با استانداردهاي عمومي و قطعي انساني است کافي است درصد ناچيزي اين فرض رو در ذهن نگه داريم که هيچ معيار ذهني و اعتباري که ما انسانها وضع کرده باشيم نمي تونه حکم قطعي و مطلق باشه و در هر دوره زماني هر رويداد جديد اجتماعي ممکنه بازبيني و تجديدنظر در اصول قبلاً بديهي انگاشته شده رو لازم کنه. در چنين صورتي محتمله اين امکان رو بدست بياريم که کورکورانه و ايده آليستي در اين مورد اظهارنظر قطعي نکنيم. اصولاً چنين پديده هاي قبلاً ناديده گرفته شده اي هستند که با آشکار شدن و خودنمايي کردن و تحميل خود به دستگاه شناختي و فکري سنتي قبلي، دوران جديد انديشه و زندگي انساني رو فرم مي دهند. دوراني که برداشت و رويکردي منطقي به موضوع جايگزين برداشت ساده انگارانه و متحجرانه گذشته مي شه و از اين طريق عنصر مهمي از زندگي انساني که قبلاً فراموش شده بود يادآوري و تضمين مي شه. لااقل انگاره هاي فرامدرن به ما پيشنهاد مي کنند چنين رويکردي رو در نظر داشته باشيم. گويا چرخ پست مدرنيسم به نفع تروريسم و عليه برداشتهاي قالبي ضدتروريسم مي چرخه

حتي اگه مصطفي عقاد مي ره حتماً دوباره صلاح الدينهايي ظهور خواهند کرد که با افواج سربازان و شواليه هايي که از انگليس و فرانسه و رم به سوي بيت المقدس بسيج شده اند روبرو بشه و در عين حالي که پاسخ مناسبي در عرصه جنگ و جدال به حريفان مي ده بزرگواري و بخشندگيش همچنان تا قرنها زبانزد دشمنانش باقي مي مونه. صلاح الديني که بعدها مصطفي عقاد ديگري بهش علاقه مند مي شه و سعي مي کنه از بطن حوادث تاريخي بيرونش بکشه. بايد صبر کرد و ديد نسلهاي بعدي مبارزان چه در چنته خواهند داشت.